Những đám tang cô độc ở Hàn Quốc

THỨ BA, 27/02/2018 12:00:13

Trong một nền văn hóa Khổng giáo rất coi trong việc tang, với những đám mà thường kéo dài ba ngày, tiêu tốn nhiều tiền bạc và có hàng trăm khách đến viếng, đám ma mới đây của Song In Sik quá giản dị: chỉ có một khách tới viếng, một nhà hoạt động tình nguyện đi đưa đám một người ông chưa gặp bao giờ.

Park Jin Ok bày lên bàn hoa quả, cá khô và những bông hoa giả, phía trước nơi lưu giữ xác ông Song ở nhà xác bệnh viện Sungae, Seoul. Ông thắp hương rồi cúi đầu, trước khi tay quản lý nhà xác không còn đủ kiên nhẫn nói ông phải thu dọn và rời đi.

Những đám tang cô độc ở Hàn Quốc
Park Jin Ok thắp hương tại lễ tang ông Song In Sik (ảnh: New York Times)

Ông Song, 47 tuổi, qua đời hồi tháng 7; thi thể ông được tìm thấy 3 ngày sau khi ông đã chết, đang phân hủy trong căn phòng trọ. Ông còn may mắn vì nhận được một đám ma vội vã. Ngày càng nhiều người Hàn Quốc đang chết một mình, không có người thân bên cạnh để nhận xác và tổ chức những nghi thức truyền thống rất có ý nghĩa tâm linh với người Hàn Quốc.

Những cái chết cô đơn đã tăng từ 682 năm 2011 lên 1.008 năm 2014, theo thống kê của chính quyền, một dấu hiệu cho thấy những giá trị văn hóa và cấu trúc truyền thống của gia đình Hàn Quốc đang đứng trước nhiều thách thức ra sao. Nền kinh tế Hàn Quốc đã tăng trưởng thần kỳ trong những thập kỷ gần đây, nhưng các gia đình lại chịu sức ép lớn do những đảo lộn về kinh tế và nhân khẩu học.

“Những ai bị bỏ lại phía sau ngày càng cô đơn, vì không như những người nghèo ngày xưa, giờ các cộng đồng đang bị hủy hoại để phát triển đô thị”, linh mục Kim Keun Ho, người đã nhiều năm làm việc thiện nguyện ở những khu nghèo khó của Seol, nói. “Những người nghèo và già cả giờ không biết đi đâu”.

Theo ông Kim, vấn đề bắt đầu từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990, khi hệ thống làm việc cả đời cho một công ty bị phá vỡ. Nhiều người mất việc và không bao giờ gượng dậy được nữa.

Giờ thế hệ đó đã bước sang tuổi 50 hoặc già hơn, trở thành những kẻ vô gia cư khốn khổ ở Seoul, khiến những người hoài cổ nhớ lại thời kỳ khó khăn sau chiến tranh Triều Tiên.

Họ cũng là biểu tượng cho sự đổ vỡ của các giá trị Khổng giáo đã tồn tại ở Hàn Quốc hàng trăm năm. Cha mẹ chi tiền cho con cái học hành, thành đạt và dựa vào chúng lúc về già. Giờ thì nhiều người cao tuổi ở Hàn Quốc không có tiền tiết kiệm, lương hưu, còn con cái thì không thể chăm sóc họ.

Những đám tang cô độc ở Hàn Quốc
Ngày càng có nhiều người già cô độc tại Hàn Quốc (ảnh: The Japan Times)

Khi được hỏi liệu có thể trông cậy vào người thân hay bạn bè những lúc khó khăn không, người Hàn Quốc xếp bét bảng trong số các nước thuộc Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), theo một báo cáo công bố vào tháng 10. Hỗ trợ từ xã hội là thấp nhất cho những người Hàn Quốc từ tuổi 50 trở đi.

“Một xã hội để những người nghèo và già yếu chết một mình thì cũng là một xã hội đang chết dần chết mòn”, ông Park nói. Tổ chức của ông, Nanum & Nanum, là một trong vài nhóm nhân sự cố gắng tổ chức các đám ma đơn giản cho những người xấu số. “Họ sống những ngày cuối đời với nỗi lo sợ thi thể của họ sẽ bị đối xử như rác rưởi”.

Ở Hàn Quốc, địa vị xã hội của một gia đình được đánh giá qua các đám ma, số khách tới thăm, quy mô của đám ma, đoàn người tiễn đưa và số ngày quàng thi thể. Hạnh phúc của một tang gia, theo đúng nghĩa đen. Chính quyền thậm chí phải quy định những quan chức nhà nước không được tổ chức đám ma quá lớn, do sợ các đám ma trở thành bình phong cho hối lộ và tham nhũng.

Nhưng với dân nghèo Hàn Quốc, điều đó là không thể. Một số người thậm chí không dám nhận xác người thân. “Nhất là trong trường hợp những người già neo đơn hay người vô gia cư. Những người thân không dám nhận xác họ vì gánh nặng kinh tế của đám tang”, Kim Jae Ho ở Viện các vấn đề y tế và xã hội Hàn Quốc, nói.

Trong 6 năm qua, Choi Jeong Woong, 71 tuổi, một cựu binh chiến tranh Việt Nam, đã sống một mình trong căn nhà thuê ọp ẹp 220 đô-la Mỹ mỗi tháng ở Seoul, không có người thân nào để chuẩn bị đám tang cho ông.

“Tôi thường liên lạc với bạn bè thời còn bên Việt Nam”, ông nói. “Nhưng giờ thì không nữa”.

Những đám tang cô độc ở Hàn Quốc
Hàn Quốc đang có dân số già hóa nhanh chóng (ảnh: Korea Portal)

Hàn Quốc có dân số đang già hóa nhanh chóng, những người từ 65 tuổi trở lên chiếm 13,1% dân số, tăng 3,8% so với năm 1980, tạo ra gánh nặng lớn cho hệ thống phúc lợi xã hội, vốn vẫn còn ít ỏi. Báo cáo về phúc lợi hưu trí toàn cầu của Melbourne Mercer năm 2015, công bố vào tháng 10, cho thấy trong 25 nền kinh tế lớn nhất thế giới, Hàn Quốc chỉ xếp thứ 24, hơn mỗi Ấn Độ.

Năm ngoái, chỉ 45% người Hàn Quốc tuổi từ 55 tới 79 có lương hưu, với thu nhập bình quân mỗi tháng là 431 đô-la Mỹ, bằng 82% thu nhập tối thiểu ở nước này. Khoảng 30% các gia đình chỉ toàn người già ở Hàn Quốc có thu nhập hàng tháng dưới mức nghèo cùng cực, nhưng họ chỉ có thể nhận phúc lợi nếu như chứng minh được người thân không hoặc không muốn hỗ trợ họ. Nhiều người vì sĩ diện không thể chứng minh điều đó.

Khi có những người chết một mình, cảnh sát sẽ cố gắng tìm người thân và hỏi họ có muốn nhận xác không, một tiến trình có thể kéo dài vài tháng, như trường hợp ông Song.

Minh Hải / MASK Online (theo New York Times)

Tin mới

Tin tức giải trí Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

21/08 08:45

Vậy là sau bao ngược xuôi, kịch tính hơn cả phim hành động cuối cùng Nhã Phương và Trường Giang cũng “về chung một nhà”.

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Món ngon mỗi ngày 21/08 08:37

Nem lụi là món ngon được rất nhiều người biết đến như một ẩm thực đặc trưng của Đà Nẵng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm món ăn này đúng chuẩn nhà hàng cho gia đình thưởng thức.

Được quan tâm