Sao cứ nhìn trời xanh qua kẽ lá?

THỨ HAI, 24/03/2014 08:10:00

Trời xanh qua kẽ lá, hình ảnh ấy thật đẹp, nhưng chỉ là trong một vài bối cảnh. Tại sao chúng ta cứ mãi tự đưa một cành cây lên đầu mình để rồi bắt đầu nheo mắt nhìn trời xanh qua kẽ lá?

Trong một căn phòng kín, rèm cửa khép, hai nhân vật chóp bu của chính quyền VNCH ngồi thảo luận về tình hình tại Miền Nam Việt Nam. Một bên là ông cố vấn Ngô Đình Nhu. Đối diện ông là một người được nhà họ Ngô tin cẩn, “đứa con nuôi của vị giám mục”, đại tá Nguyễn Thành Luân.

Ông Nhu trán nhăn tít, gay gắt phân tích tình hình. Đại tá Luân lắng nghe, giữ trên môi một nụ cười nhẹ. Rồi ông khẽ nhướn mày lên, cười nửa miệng, chốt lại, bằng chất giọng điềm tĩnh và đầy tự chủ:

...Đằng sau mọi từ ngữ đẹp đẽ, là phương châm quen thuộc của họ: Business is business”.

Hẳn nhiều độc giả đã đoán ra, đó là một cảnh trong phim "Ván bài lật ngửa". Một cảnh đầu của tập 5, "Trời xanh qua kẽ lá".



Nhắc lại cảnh phim ấy, và quan trọng hơn, câu thoại ấy, không nhằm mục đích gì khác hơn là bàn câu chuyện của NSƯT Nguyễn Chánh Tín: câu chuyện đang chiếm một thời lượng rất lớn của báo chí và những cuộc luận bàn trong xã hội bây giờ.

Để bắt đầu, cần phải lý giải “business is business” nghĩa là gì. Từ “business” – “công việc”, thường được hiểu theo nghĩa phổ biến là một hoạt động kinh tế; nhưng nghĩa rộng của nó, là một công việc, một nghĩa vụ nói chung, kể cả những hoạt động đời sống hàng ngày chứ không nhất thiết phải là kinh doanh.

Câu nói của đại tá Nguyễn Thành Luân rất hay. Không chỉ có câu chuyện mà ông đang đề cập, thì rất nhiều thứ “business” trên đời được phủ một lớp vỏ bọc bằng từ ngữ để rồi đánh lạc hướng người ta khỏi bản chất vấn đề.



Business is business. Công việc kinh doanh thất bại của NSƯT Nguyễn Chánh Tín đáng ra ngay từ đầu không nên được đánh đồng với tư cách một người của công chúng trong ông.

Việc ông muốn kêu gọi quyên góp, một điều có thể thông cảm được khi người ta thất cơ lỡ vận, cũng chỉ nên được coi là business của riêng ông.

Nhưng truyền thông xã hội đã sai lầm khi tìm cách bọc lên câu chuyện một lớp vỏ từ ngữ, tạo ra một bi kịch thuần túy khiến người ta phải chú ý. Những chuyện không đáng có đều bắt đầu từ sai lầm này, khi business không còn là business mà trở thành “từ ngữ đẹp đẽ”.

Rồi sau khi nó đã được lan truyền ra ngoài xã hội, thì phát sinh một “business” mới. Đấy là những người mến mộ gửi tiền quyên góp cho ông. Đó là một công việc mà họ cảm thấy cần phải làm; vì một động cơ nào đó, thu về lợi ích hình ảnh, hay sự mãn nguyện trong tâm lý. Đó là việc riêng của họ.

Đến đây, cái “business” này cũng không được yên thân: những người không liên quan bắt đầu một cuộc luận chiến (bằng từ ngữ, những từ ngữ đẹp đẽ) để bình bàn về sự quyên góp ấy. Những cuộc cãi vã không hồi kết về đạo đức của cá nhân diễn viên Chánh Tín, đạo đức những người đứng ra giúp đỡ ông, đạo đức của những người lên án ông, đạo đức của những người nói chuyện đạo đức, nổ ra khắp nơi.



Trong trường hợp ấy, người Mỹ có lẽ sẽ chỉ nói một câu đơn giản: “None of your business” – “Không phải việc của anh”. Lại một lần nữa, business cá nhân của những người gửi tiền không được là business, nó phải gánh thêm một vỏ bọc từ ngữ.

Những câu chuyện của từ ngữ khiến mọi thứ nhiễu loạn trong khi bản chất vấn đề thật ra không hề phức tạp. Sự thiếu tính nhất quán của từ ngữ khiến cho người ta bị cuốn vào những câu chuyện không có hồi kết.

Trong khi đó, business vẫn là business chứ không phải là một chủ đề triết học hay văn học. Những lớp vỏ từ ngữ trong trường hợp này rõ ràng không hề cần thiết. Sự xao động không cần thiết tiêu tốn năng lượng của con người. Chúng ta đang tự đưa một cành cây xum suê lên đầu để rồi nhìn trời xanh qua kẽ lá, và bình bàn về hình dáng của bầu trời. Trong khi đáng ra đã có thể dành năng lượng ấy cho những điều quan trọng hơn là business của một số cá nhân.

Ví dụ như những business của quốc gia, của cộng đồng, của những nhóm người đông đảo hơn nhiều vẫn đang cần một bàn tay chìa ra để có thể thực hiện cái business của họ mà không rơi từ trên cầu xuống hay bị cuốn theo dòng nước lũ.

Có rất nhiều những business khác đang cần lời đáp, tất nhiên, vẫn không phải bằng “từ ngữ đẹp đẽ”.

ĐỨC HOÀNG (Depplus.vn)

Tin mới

Tin tức giải trí Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

21/08 08:45

Vậy là sau bao ngược xuôi, kịch tính hơn cả phim hành động cuối cùng Nhã Phương và Trường Giang cũng “về chung một nhà”.

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Món ngon mỗi ngày 21/08 08:37

Nem lụi là món ngon được rất nhiều người biết đến như một ẩm thực đặc trưng của Đà Nẵng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm món ăn này đúng chuẩn nhà hàng cho gia đình thưởng thức.

Được quan tâm