Những nút like trong nồi hủ tíu gõ

THỨ HAI, 04/11/2013 08:15:00

“Cứ mỗi người like chúng tôi trên facebook, chúng tôi sẽ tiêm vaccine phòng bại liệt cho 0 trẻ em” - UNICEF từng đưa ra một thông điệp như thế này. 

Like trên facebook không cứu được mạng người, UNICEF nói. “Chúng tôi không có vấn đề gì với nút like cả, nhưng vaccine thì cần tiền”. Họ đã thực hiện cả một chiến dịch truyền thông để thức tỉnh cộng đồng về điều đó. Nghe thì thật lạ kỳ, bởi ai mà chẳng biết rằng like không cứu được mạng người. Nhưng thế mà rồi để cứu sống những trẻ em các nước thế giới thứ 3, UNICEF vẫn phải chiến đấu với nút like trên facebook bằng những thông điệp chứa phần nào sự mỉa mai.

UNICEF Thụy Điển làm một đoạn video. Một đứa trẻ đứng trong căn nhà rách nát. “Cháu tên là Rahim. Cháu lên 10 tuổi và đang sống với em trai. Nhiều khi cháu lo không biết nếu cháu và mẹ ốm thì ai sẽ chăm sóc em cháu. Nhưng mọi thứ rồi sẽ ổn thôi. Facebook của UNICEF Thụy Điển đã có 177.000 lượt like và đến mùa Hè chắc là sẽ có 200.000. Thế thì mọi thứ sẽ ổn thôi”.

 

Từ chiến dịch truyền thông ấy của UNICEF, chỉ ra một thực tế không thể phủ nhận là nút like đang bằng cách nào đó, thống trị xu hướng sử dụng Internet của con người và thôi miên họ. Họ bị thôi miên tới mức đánh mất đi ý thức về một logic cơ bản, và tin rằng việc like điều gì đó có một ý nghĩa lớn nào đó.

Các nhà khoa học đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu về chứng nghiện facebook của con người, và họ tìm ra rằng việc yêu thích số lượt “like” quá đà có liên quan đến một vùng trên não gọi là hạch áp ngoài (nucleus accumbens). Hạch này quyết định thái độ của con người trước những sự tưởng thưởng, như là thu nhập, hay là danh tiếng cá nhân - và tất nhiên trong đó có cả số lượt like chúng ta thu được trên facebook, hoặc là hành vi like điều gì đó trên facebook, vốn cũng sẽ được thông báo đến bạn bè của chúng ta và có ý nghĩa trong việc xác lập danh tiếng của bản thân. 

Nói chung khi bạn cảm thấy mình yêu thích like, mở đi mở lại facebook để đếm lượt like hoặc chờ phản hồi, thì bạn không bị bệnh gì cả. Cơ thể sinh học của chúng ta quy định điều đó.

Nhưng não còn có những phần khác, quan trọng hơn; cuộc đời mỗi chúng ta và xã hội của chúng ta không thể bị chi phối bởi cái hạch đó, cái nút like đó được.
 
 

Những ngày tháng 10, một bài viết khuyết danh về việc những người bán hủ tíu gõ ở Sài Gòn dùng chuột cống nấu nước lèo lây lan với tốc độ chóng mặt trên Internet. Bài viết chẳng có nguồn gốc và một chút thông tin cụ thể nào, nhưng được rất nhiều người chia sẻ. Sau này, khi báo chí vào cuộc điều tra lại, thì khẳng định rằng chẳng có bằng chứng nào cho thấy người bán hủ tíu gõ dùng chuột nấu nước. Nhưng cuộc sống của những người bán hủ tíu thì đã thêm phần cơ cực vì những tin đồn thất thiệt ấy.

Cơ chế nào đã khiến cho bài viết đó được tạo ra, và sau đó được chia sẻ liên tục? Ý thức với cộng đồng và trách nhiệm với xã hội chiếm bao nhiêu phần trăm? Và sức hấp dẫn kỳ lạ của những lượt like chiếm bao nhiêu phần trăm?
 
 

Các nhà khoa học sẽ phải mất thêm nhiều tiền bạc nữa để biết rằng khi người ta chia sẻ một thông tin lên mạng thì cái “động lực câu like” chiếm bao nhiêu phần trăm. Nhưng chiếm ít hay chiếm nhiều có lẽ độc giả đã tự có câu trả lời của mình. 

Và hủ tíu gõ chắc chắn sẽ không phải là nạn nhân cuối cùng của những nút like.

Có 2 hành động xoay quanh nút like. Cho và nhận. Việc cho đi những nút like trở thành một cử chỉ phổ thông và vô cảm, bởi nó chỉ mất một lần click chuột. Điều đó thể hiện qua chiến dịch cười ra nước mắt của UNICEF. Việc nhận về những lượt like trở thành một nỗi ám ảnh. Điều đó được các nhà khoa học ở Havard và người bán hủ tíu gõ ở Sài Gòn xác minh.

Thay vì chuột cống, thật ra chúng ta đang sống nhờ vào một thứ dinh dưỡng kỳ lạ: những nút like trong nồi nước lèo. 

Và thật ra thì khi mà các thực khách coi trọng việc chụp ảnh đồ ăn và bản thân bên bàn ăn để đưa lên facebook hơn chính bữa ăn, thì họ cũng không cần phân biệt có thứ gì trong nước lèo.
 
 
 
Đức Hoàng (Depplus.vn/MASK) 
 

Tin mới

Tin tức giải trí Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

21/08 08:45

Vậy là sau bao ngược xuôi, kịch tính hơn cả phim hành động cuối cùng Nhã Phương và Trường Giang cũng “về chung một nhà”.

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Món ngon mỗi ngày 21/08 08:37

Nem lụi là món ngon được rất nhiều người biết đến như một ẩm thực đặc trưng của Đà Nẵng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm món ăn này đúng chuẩn nhà hàng cho gia đình thưởng thức.

Được quan tâm