Những đoàn người phá hoại văn hóa

THỨ HAI, 28/10/2013 07:00:00

Một nhóm khách du lịch đã đốt cháy ngôi nhà Lang cuối cùng của người Mường. Và còn bao nhiêu người nữa, với cái văn hóa “phượt” thời thượng của họ, đang hủy hoại nhiều không gian văn hóa? 

Ngày 24/10, Bảo tàng không gian văn hóa Mường ở Hòa Bình ra một thông cáo báo chí khiến nhiều người đau lòng: ngôi nhà sàn của vị quan Lang duy nhất còn sót lại của người Mường, có tuổi đời hơn trăm năm, đã bị thiêu hủy trong một vụ hỏa hoạn. Mà nguyên nhân của nó là sự thiếu ý thức của một nhóm khách du lịch. Nhóm khách này đã tự ý đốt lửa ở bếp Mường trong căn nhà để nướng ngô, và khi ngọn lửa bùng lên, các vị khách lên xe ô tô bỏ chạy thay vì gọi nhân viên bảo tàng. Ngôi nhà Lang bị thiêu rụi, cùng với hàng trăm hiện vật bên trong.

 
Ngôi nhà Lang cuối cùng của người Mường giờ chỉ còn là một đống hoang tàn

Nhiều người phẫn uất với những vị khách vô trách nhiệm. Hơn một thế kỷ giữ gìn, bây giờ ngôi nhà quý hiếm chỉ còn là đám tro củi đen sạm. Đó là một hành vi phá hoại, không hơn.

Nhưng nhìn cái khung nhà cháy đen sau hành vi phá hoại ấy, nhớ lại rằng vấn đề thiếu ý thức của khách du lịch Việt Nam với các di tích chưa bao giờ là hãn hữu, bất giác bật lên một câu hỏi: những cư dân thành thị hiếu kỳ phải chăng chỉ thiêu rụi căn nhà này, hay là họ còn phá hoại những gì nữa trong không gian văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số?

Nhiều người đi du lịch các tỉnh miền núi phía Bắc và tiếp xúc với đồng bào dân tộc thiểu số bây giờ, sẽ có cảm nhận rõ ràng về sự mất mát.

Sự mất mát xuất hiện khi đồng bào chìa tay ra xin tiền một cách hồn nhiên để được chụp ảnh cùng. Họ trở thành người mẫu ảnh. Sự mất mát trở nên rõ ràng khi đồng bào bắt đầu biết thương mại hóa khu vườn, cái nhà, cái nương rẫy. Họ biến nơi cư trú bao đời của mình thành một studio lớn. 
 
 
...Và nhà Lang của vài tuần trước đây
 
Những người mẫu trong cái studio ấy, chìa tay ra vòi tiền, tất nhiên chẳng theo một chủ trương, một kế hoạch kinh doanh nào cả. Được như thế thì đã thành những công viên văn hóa ở Thẩm Quyến rồi. Những đồng tiền đến dễ dàng và đi dễ dàng, không làm cho họ giàu có lên về vật chất mà chỉ làm họ nghèo đi về tinh thần, đánh mất sự trong trắng.

Trở nên như thế, nhờ cả vào công của những vị khách du lịch hồn nhiên, những đoàn “phượt” đông đảo nối đuôi nhau lên miền cao mà không mang theo một chút ý thức nào về việc giữ gìn không gian văn hóa cho người bản địa. Thấy nhem nhuốc thì dúi vào tay vài chục bạc, thấy vườn đẹp thì nhảy vào chen chúc chụp ảnh, nếu sợ hoa màu cây cối hỏng thì cũng lại “mua bảo hiểm” vài chục bạc nữa, thấy nhà cũ đơn sơ thì chui vào tạo dáng. Lâu dần, cái anh người dân tộc thấy người ta đạp lên vườn cải, cũng không còn xót cây cải nữa, mà chạy ra xin vài chục. 

Thật ra, chúng ta có thể phá hoại rất nhiều thứ mà không cần châm lên một đốm lửa nào.
 
Và tất nhiên là sau khi họ rời đi, trên nền cái studio để lại toàn rác rến. Rác rến nylon giấy lộn nhiều vô kể, và thứ rác tư duy của đô thị thì vô hình và rất khó đong đếm. Liệu có tính những thứ ấy vào hành vi phá hoại được không?

Không còn ranh giới giữa một không gian trưng bày và một không gian sinh sống, con người bản địa bỗng mang thêm một phần nhập nhèm nhân cách của anh nhân viên du lịch. Trở thành người kinh doanh hẳn hoi thì chẳng sao, đằng này vẫn là anh dân tộc hồn nhiên ấy, nhưng “lai” thêm một tý thực dụng vào người, mất chất.

Có bao nhiêu người đã vô tình hủy hoại không gian và di sản văn hóa của các đồng bào dân tộc thiểu số mà không cần phải châm lên một đốm lửa nào?

Đức Hoàng (Depplus.vn/MASK)

Tin mới

Tin tức giải trí Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

21/08 08:45

Vậy là sau bao ngược xuôi, kịch tính hơn cả phim hành động cuối cùng Nhã Phương và Trường Giang cũng “về chung một nhà”.

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Món ngon mỗi ngày 21/08 08:37

Nem lụi là món ngon được rất nhiều người biết đến như một ẩm thực đặc trưng của Đà Nẵng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm món ăn này đúng chuẩn nhà hàng cho gia đình thưởng thức.

Được quan tâm