Leng keng tàu điện xưa – âm thanh Hà Nội dội về từ quá khứ

THỨ TƯ, 18/10/2017 17:15:00

Tàu điện Hà Nội xưa cùng với âm thanh leng keng quen thuộc từ lâu đã trở thành kí ức không thể nào phai nhạt trong lòng một thế hệ người Hà Nội.

Hà Nội không chỉ đi vào thơ ca nhạc họa mà còn in đậm trong tâm khảm mỗi con người nơi đây bởi những vẻ đẹp rất đỗi thân thương. Có nhiều hình ảnh “cộp mác” Hà Nội, đó là hoa sữa, góc phố cổ, tiếng rao “xôi lạc, bánh đúc”, xe hoa, gánh hàng rong… Nhưng với những người Hà Nội đã lớn tuổi, có lẽ ấn tượng nhất với họ là tiếng tàu điện leng keng sớm khuya trên phố Hà Nội ngày còn thơ ấu.

Tàu điện trên phố Đinh Tiên Hoàng trước của Bưu điện Hà Nội những năm 1980. (Ảnh: Báo mới)

Theo các ghi chép về thủ đô, tàu điện Hà Nội chạy chuyến đầu tiên ngày 13/9/1900. Nhà máy xe điện của Pháp cho chạy thử trên tuyến Bờ Hồ - Thuỵ Khuê nhằm phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa. Trong những thập niên sau đó, các tuyến tàu điện liên tục được mở ra. Từ ga Trung tâm ở bờ hồ Hoàn Kiếm, các tuyến đường tỏa ra 6 ngả: Yên Phụ, Bưởi, Cầu Giấy, Hà Đông, chợ Mơ và ngã tư Vọng, cũng là 6 cửa ngõ nối ngoại thành với nội thành.

Tàu điện đi xuyên qua quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, nay là đài phun nước Bờ Hồ. (Ảnh: Lê Vượng)

Mỗi đoàn tàu ngày đó thường thường có 3 toa, 1 toa đầu kéo và 2 toa khách. Riêng toa đầu kéo hai đầu toa đều có cabin điều khiển để có thể lái được cả hai hướng mà không cần phải quay đầu, ngay sau cabin là cửa lên xuống, còn các toa khác thì cửa lên xuống nằm ở giữa. Mỗi toa tàu có một người soát vé kiêm bán vé mà người ta gọi trại đi là "sơ vơ" (soát vé). Trên tay "sơ vơ" lúc nào cũng có cái cặp to hơn quyển vở học sinh bằng da thuộc dày cộp và cũ kỹ, có từ thời Pháp. Trên mặt cặp là những cái móc đính những tập vé màu sắc khác nhau tương ứng với giá tiền cho các cung đường dài ngắn khác nhau.

Đường xe điện chạy từ Hàng Khoai qua trước chợ Đồng Xuân. (Ảnh: Giáo dục)

Có thể nói tàu điện là một xã hội thu nhỏ. Hành khách vô cùng đa dạng: công nhân viên chức, người ngoại tỉnh, những bà chạy chợ với quang gánh thúng mủng cồng kềnh, người ăn mày ăn xin và tất nhiên không thiếu những kẻ trộm cắp. Đặc biệt nhất là những người bán hàng rong, với tiếng rao có vần điệu ấn tượng và hóm hỉnh. Họ thường mang cái hộp bằng gỗ trông như chiếc vali nhỏ, đeo lên cổ bằng sợi dây vải và mở ra trước ngực, bên trong hộp bầy biện những món hàng nho nhỏ.

Trẻ em đu bám trên tàu. (Ảnh: Lê Vượng)

Trong cuộc Toàn quốc kháng chiến tháng 12/1946, tàu điện từng là những chướng ngại vật ngăn cản bước tiến của xe cơ giới thực dân Pháp trên đường phố Hà Nội. Sau ngày giải phóng Thủ đô 1954, tàu điện lại trở thành phương tiện công cộng rất quan trọng, phục vụ nhân dân rất đắc lực trong nhiều thập niên tiếp theo, từ thời kỳ sơ tán chống Mỹ cho đến khi hòa bình lập tại trên toàn đất nước...

Tàu điện ở khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trên phố Nguyễn Thái Học.

Đến đầu thập kỷ 1990, các tuyến xe điện lần lượt ngừng hoạt động. Nhưng tiếng chuông leng keng của tàu điện đã đi vào tâm thức của nhiều người dân Hà Nội, trở thành biểu tượng rất đặc trưng của cả một thời kỳ. Dưới đây là những hình ảnh hiếm hoi còn sót lại của tàu điện Hà Nội trong suốt gần một thế kỉ tồn tại. 

Tàu điện trên phố Hà Nội xưa
 
Tàu chạy qua vị trí bây giờ là đài phun nước...
 
... qua Hồ Gươm
 
Hàng Đào, Hàng Ngang năm 1985.
 
Tàu điện trên phố Quán Thánh
 
 
Huyền Trang / MASK Online (tổng hợp)

Tin mới

Tin tức giải trí Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

Hành trình từ yêu đến cưới của Nhã Phương - Trường Giang: Dẫu sóng gió đến đâu, sau cùng vẫn là chúng ta ở bên nhau

21/08 08:45

Vậy là sau bao ngược xuôi, kịch tính hơn cả phim hành động cuối cùng Nhã Phương và Trường Giang cũng “về chung một nhà”.

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Học cách làm nem lụi Đà Nẵng ngon như ngoài tiệm

Món ngon mỗi ngày 21/08 08:37

Nem lụi là món ngon được rất nhiều người biết đến như một ẩm thực đặc trưng của Đà Nẵng. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm món ăn này đúng chuẩn nhà hàng cho gia đình thưởng thức.

Được quan tâm